Saturday, October 4, 2014

CPLP sei ajuda Guiné Equatorial hodi halo “integrasaun efetiva” ba portugés

Institutu Internasionál Lian Portugés nia (IILP) sei tau "atensaun espesiál tebes" hodi promove "integrasaun efetiva" ba portugés iha Guiné Equatorial, fó sai ohin diretora-ezekutiva foun ba organismu Komunidade País Lian Portugés (CPLP).

Guiné Equatorial adere ona ba CPLP iha Jullu tinan ne’e, durante simeira iha Díli, sai hanesan kondisaun ida ba adosaun portugés hanesan lian ofisiál, iha país ne’ebé maioritariamente ko’alia español no adota francês hanesan lian ofisiál.

" Guiné Equatorial sei hetan atensaun espesiál tebes. Ami iha protokolu metin tebes iha área ne’ebé ami tenki ajuda Guiné Equatorial, la’os deit iha nível ensinu ba lian, ba formasaun profesór sira nian, maibé mós iha perspetiva inkluzaun ba programa iha lian portugés iha kanál televizivu no radiofóniku sira no formasaun iha lian portugés ba ajente administrasaun públika", afirma ohin ba jornalista sira diretora-ezekutiva foun IILP nian, Marisa Mendonça.

Responsável ne’e alerta katak trata hanesan "protokolu bo’ot", ne’ebé la iha país ida bele hala’o mesak.

"Presiza dezeña estratéjia intervensaun ida iha Guiné Equatorial, ho forma atu esforsu sira ne’e tradus iha integrasaun efetiva -- no ha’u subliña, efetiva -- ba liang portugés iha Guiné Equatorial", defende diretora foun organismu CPLP nian ne’e, iha rohan hosi reuniaun komité konsertasaun permanente komunidade luzófona, durante aprezenta nia programa no simu pose ba kargu ne’e.

Hosi parte autoridade equato-guineenses sira nian, iha interese ba adosaun portugés, disponibiliza ona "ho nia vontade di’ak tomak no rekursu balun – ne’ebé sei la uitoan, lojikamente" no intensaun hodi kria sentru lian portugés iha país.

Maibé, Marisa Mendonça rekoñese katak nia prosesu sei naruk.

"La’os prosesu ne’ebé lalais. Lian ida ne’ebé tama ba kontestu iha ne’ebé lian sira seluk asumi tiha ona nia fatin ", nia konfirma, refere katak ida ne’e sai hanesan " dezafiu bo’ot" ne’ebé mak membru CPLP hotu tenki asumi .

Marisa Mendonça, hosi Mosambike, ohin simu pose hanesan diretora-ezekutiva IILP nian, durante reuniaun estraordinária komité konsertasaun permanente CPLP nian, iha nia sede, iha Lisboa. Troka brazileiru Gilvan Müller de Oliveira, ne’ebé asume kargu ne’e durante tinan haat.

Entidade Reguladora husi Komunikasaun Sosiál sei ajuda Timor-Leste hodi kria entidade omóloga

Entidade Reguladora Komunikasaun Sosiál husi Portugal ho sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál timoroan, Nélio Isaac Sarmento, ohin asina Memorandu Entendimentu hodi ajuda Timor-Leste ba kria entidade omóloga ida.



Memorandu Entendimentu asina durante serimónia enserramentu husi ekontru III kona-ba Plataforma Entidade Reguladora Komunikasaun Sosiál nian husi País sira no Territóriu Lian Portugés nian.

Akordu "sei ajuda Governu Timor-Leste hodi hametin instituisaun foun husi Konsellu Superiór Imprensa ne’ebé sei kria. Ami mós serbisu hamutuk ho apoiu husi Estadu-membru CPLP seluk" (Komunidade País Lian Portugés), afirma sekretáriu Estadu timoroan.

"Kooperasaun eziste maka prátika laiha ne’e la funsiona. Buat ne’ebé ami foin asina tiha mak nu’udar dokumentu ida ne’ebé materializa intensaun ne’e", dehan prezidente Entidade Reguladora husi Komunikasaun Sosiál portugés, Carlos Magno.

Tuir Carlos Magno katak, kooperasaun ne’e sei halo liuhosi formasaun kuadru sira, fahe esperiénsia no komunikasaun permanente.

Enkontru ne’e hanesan objetivu ida hodi  reflete kona-ba modelu regulasaun nian husi komunikasaun sosiál eziste iha CPLP no hadi’a maneira kooperasaun bilaterál no multilaterál nian.

Iha sormutu ne’e partisipa husi reprezentante entidade regulador Angola, Guiné-Bisau, São Tomé e Príncipe, Portugal, Guiné Conacri, Mosambike no Timor-Leste.

Durante enkontru, Timor-Leste sai prezidénsia plataforma, nune’e mós ba reuniaun tuir mai sei hala’o iha tinan oin iha Portugal.

Sapo TL